TEK KIZIMIN ÖLÜMÜNDEN SORUMLU ÇOCUĞU EVLAT EDİNDİM — DOĞUM GÜNÜMDE, YILLARDIR SAKLADIĞI GERÇEĞİ AÇIKLADI.
Hiçbir anne babanın evlat acısı yaşamasını istemem.
11 yaşındaki kızım Zeynep, bir trafik kazası sonucu hayatını kaybetti.
Ona, yetimhanede büyüyen Mert adında bir genç çarpmıştı. Mert ve arkadaşları bir spor müsabakasından dönüyorlardı.
Mahkemede çocuk samimiyetle ağladı; bunun korkunç bir kaza olduğunu ve kendisini asla affetmeyeceğini söyledi.
Ona inandım. Ve nedense, o keder dolu yüzüne baktığımda, cezalandırılmasını istemediğimi fark ettim.
İnanın bana, Zeynep’i çok seviyordum. Onun gidişini kabullenemiyordum.
Ama o benim hayatımı mahvetmiş olsa bile, ben bu çocuğun hayatını mahvetmek istemedim.
Şikâyetimi geri çektim ve onu EVLAT EDİNDİM — Mert alabileceği en hafif cezayı aldı.
Akrabalarım AKLIMI KAÇIRDIĞIMI düşündü. Karım beni terk etti.
Ne kadar zor olsa da, Mert ve ben birlikte yaşamayı öğrendik. Okulda çok çalıştı ve bana destek olmak için yarı zamanlı işlerde görev aldı.
Birkaç yıl sonra hastalandığımda ve böbrek nakline ihtiyaç duyduğumda, Mert böbreklerinden birini bana verdi.
Bir kız evladımı kaybetmiş olsam da, beklenmedik bir şekilde bir oğul kazanmıştım.
Zeynep’i hiç unutmadım ama beni anlayacağını biliyordum.
Doğum günüm için sadece en yakınlarımı davet ettim. Bahçede mangal yapmak istiyordum.
Kutlamadan birkaç gün önce Mert çok gergindi. Ona ne olduğunu anlayamamıştım.
Her seferinde bir gülümsemeyle, “Bir şey yok,” diye cevap veriyordu.
Ancak doğum günü partimde bir konuşma yapmaya karar verdi.
Tüm misafirler ona bakarken Mert şöyle dedi:
“Baba, artık sana YILLARDIR SAKLADIĞIM ŞEYİ anlatmak istiyorum.”
Sesi titriyordu.
“O geceyle ilgili… ZEYNEP’İN ÖLDÜĞÜ GECEYLE.”
devamı sonraki sayfada…
TEK KIZIMIN ÖLÜMÜNDEN SORUMLU ÇOCUĞU EVLAT EDİNDİM — DOĞUM GÜNÜMDE, YILLARDIR SAKLADIĞI GERÇEĞİ AÇIKLADI.
Kızım, bir gencin neden olduğu kazada hayatını kaybetti. Mahkemede çocuk ağlayarak suçu üstlendi, ben de onun hayatını karartmak yerine onu evlat edinmeyi seçtim. Yıllarca bir aile olduk. Ancak doğum günümde, asla duymamam gereken bir gerçeği açıkladı.
Kızım Zeynep, bir arabanın kavşakta ona çarpıp onu benden kopardığında henüz 11 yaşındaydı. Çocukların o kendine has, komik ve kendinden emin haliyle tüm hayatını planlamıştı.
Veteriner olmak istiyordu. Yanında her yere götürdüğü bir defterde köpek isimleri listesi tutardı. Bir araba kavşaktan geçti ve onu benden aldı.
Arabayı süren çocuk 17 yaşındaydı. Birkaç arkadaşıyla bir spor müsabakasından dönen, Mert adında bir yetimdi. Mahkemede sadece ağladı ve bunun korkunç bir hata olduğunu, bunun için kendisini asla affetmeyeceğini söyledi.
Ona inandım. Mahkeme salonunda yüzüne bakarken beklemediğim bir şey hissettim: Onu mahvetmek istemiyordum. Zeynep’i sevmediğimden değil. Tanrım, onu kelimelerin yetmeyeceği kadar çok seviyordum. Ama o çocuğu paramparça etmek kızımı geri getirmeyecekti.
Ben de hayatımdaki herkesin aklımı kaçırdığımı düşünmesine neden olan o şeyi yaptım. Şikâyetimi geri çektim ve Mert’i evlat edindim; bunu yaparak geri kalan neredeyse her şeyimi kaybettim. Ama o çocuğu paramparça etmek kızımı geri getirmeyecekti.
Karım beni anında terk etti. Zeynep’in ölümüyle bağı olan bir çocukla aynı çatı altında yaşayamayacağını söyledi. Bunu anlıyordum. Ağabeyim aramalarıma çıkmamaya başladı. Annem Mert’i her gördüğünde ağlıyor, sonra ağladığı için özür diliyordu.
Ama Mert gitmedi. Gördüğüm her çocuktan daha çok ders çalıştı, gece yarılarına kadar mutfak masasında kitaplarının başında sabahladı. Hafta sonları bir nalburda yarı zamanlı işe girdi ve hiç sözünü etmeden sessizce faturalara yardım etmeye başladı.
Bir akşam tezgahın üzerinde bir zarf dolusu nakit bulduğumda ona, “Bunu yapmak zorunda değilsin,” dedim. Mert gözlerini benden kaçırarak omuz silkti. “İstiyorum, baba.” Ve tüm o sessiz, içten çabanın ortasında bir yerlerde, biz bir aile olduk. Karım beni anında terk etti.
Hastalandığımda her şey çok hızlı gelişti. Böbreklerim iflas ediyordu ve nakil bekleme listesi ucu bucağı olmayan bir ceza gibiydi. Mert bunu öğrendi, eskiden ödev yaptığı o mutfak masasında karşıma oturdu ve hiçbir drama girmeden, “Beni test ettirin,” dedi.
“Mert…” “Sadece beni test ettir, baba.”
Doku uyumluydu. 22 yaşında, hiç tereddüt etmeden ve beni kendisine borçlu hissettirmeden böbreklerinden birini bana verdi. Ameliyattan uyandığımda, Mert yatağımın yanındaki sandalyede oturuyordu.
Bir kız evlat kaybettim, bir oğul buldum. Ama hayat her zaman her ikisini de işleri karmaşıklaştırmadan aynı anda sunmuyor. 22 yaşında böbreklerinden birini bana verdi.
Doğum günüme giden günlerde Mert’te bir tuhaflık vardı. Kendi kendime bunun bir önemi olmadığını söyledim. Yanılmışım.
Kutlama küçüktü, sadece en yakınlarımız vardı: birkaç arkadaş, komşum Leyla ve eski işimden iki arkadaş. Mert bir gece önce bahçeyi hazırlamama yardım etmiş, çitlere ışıklar dizmişti; o zaman iyi görünüyordu. Ama o sabah onu elinde kahvesiyle mutfak penceresinde dikilirken, kahvesi soğumuş bir halde boşluğa bakarken yakaladım.
“İyi misin Mert?” diye sordum. “Evet baba,” dedi Mert, tam olarak gözlerine yansımayan bir gülümsemeyle dönerek. “Evet, iyiyim.” Doğum günüme giden günlerde Mert’te bir tuhaflık vardı.
O gün, onu her kontrol ettiğimde buna benzer şeyler söyledi. Üzerine gitmedim çünkü misafirler geliyordu ve mangalla ilgilenmek gerekiyordu. Sorun neyse, oğlumun hazır olduğunda bana anlatacağını düşündüm. Bunu herkesin önünde yapacağını tahmin etmemiştim.
Mert kadehini kaldırıp herkesin dikkatini istediğinde bahçe sessizliğe büründü. Kadehi havada öylece durdu. “Bir konuşma yapmak istiyorum. Baba, sana anlatmam gereken bir şey var. Yıllardır sakladığım ve çok uzun zaman önce söylemem gereken bir şey.” Yüzümdeki gülümseme yarım kalmış bir halde kaşlarımı çattım.
“Baba, sana anlatmam gereken bir şey var.” “Baba, bu konu… Zeynep’in vefat ettiği geceyle ilgili.” Mert sözünü bitirmeden başımı salladım. “Hayır… girme o konuya… Bunu şu an yapmak zorunda değilsin.”
“Hayır baba. O gece hakkında bildiğin şey,” diye devam etti Mert, “doğru değil. Ve bunu artık senden saklayamam.” “Lütfen Mert… lütfen yapma…” Başını salladı. “Baba, bunu duyman lazım. Mutluymuş gibi yapmanı… Zeynep’in acısını aşmış gibi davranmanı izlemekten yoruldum. Bu her şeyi değiştirir.”
Mert arka kapıya yürüdü ve kapıyı açtı. “Mutluymuş gibi yapmanı izlemekten yoruldum.”
Kapının diğer tarafında daha önce hiç görmediğim bir adam duruyordu. 20’li yaşlarının sonlarında, iyi giyimli, elleri ceketinin cebinde. Yavaşça içeri girerken gözlerimin içine bakamıyordu. “O gece o da oradaydı,” dedi Mert.
Kalbim küt küt atıyordu. “Ne demek istiyorsun?” Adam kapının hemen eşiğinde durdu. Mert bahçenin ortasındaydı ve geri kalan misafirler sanki hep birlikte nefeslerini tutmuştu. “Adım Gökhan,” dedi adam. “O gece arabayı ben sürüyordum. Mert değil.”
Bahçe bir anda buz kesti. “O gece o da oradaydı.” Mert’e baktım. Gözünü kırpmadan bana bakıyordu.
“Maçtan sonra yorgunduk,” diye devam etti Gökhan. “Sürmek için ben ısrar ettim. Sadece bir saniyeliğine dikkatim dağıldı. Bu yetti. Kızınız bisikletiyle kavşaktan çıktı. Çok hızlı gidiyordu… ve kontrolü kaybetti. Tepki verecek vaktim yoktu.” Hiçbir şey demedim. Diyemedim. Ama göğsümde şekillenmeye başlayan soru Gökhan’la ilgili değildi. O mahkeme salonunda oturup ağlayan ve hiçbir şey söylemeyen 17 yaşındaki çocukla ilgiliydi.
“Sürmek için ben ısrar ettim.” “Neden suçu üstlendin?” diye sordum sonunda Mert’e.
“Gökhan’ın ailesinin bir saat içinde avukatları gelmişti. Çok iyilerdi,” dedi Mert. “Babası beni kenara çekip, işleri zorlaştırmazsam her şeyin daha kolay olacağını söyledi. Ama net olmak istiyorum: kimse beni zorlamadı. Ben bir seçim yaptım.” “Neden böyle bir seçim yapasın ki?”
Mert bir an sustu. “Çünkü benim kimsem yoktu baba. Ve düşündüm ki, eğer birinin bu yükü taşıması gerekiyorsa, bu kaybedecek en az şeyi olan kişi olmalıydı.” Mert o zamanlar sadece 17 yaşındaydı; ailesi ya da yanında duracak kimsesi yoktu. Ve dünyanın adil olmadığını zaten öğrenmiş bir çocuğun o net mantığıyla, bunu göğüslemeye karar vermişti.
“Neden suçu üstlendin?” “Bir avukatla konuştum,” dedi Gökhan kapı eşiğinden. “Resmi olarak gerçeği anlatmaya hazırım. Sonucu ne olursa olsun göze alacağım. Ailem kazadan hemen sonra beni uzaklara gönderdi. Her şeyi halledeceklerini söylediler. Soru sormadım. Korkmuştum. Ama geriye bakınca… Sadece bir korkaktım. Birkaç hafta önce Mert’le karşılaştım. Bunca yıldır ne taşıdığını o zaman öğrendim… ve artık bununla yaşayamazdım.”
Hâlâ Mert’e bakıyordum, zihnimde az önce parçalanan bir şeyleri yeniden birleştirmeye çalışıyordum. Çitlerin yanındaki biri yanındakine fısıldadı: “O çocuğun suçu üstlenmesine izin mi vermiş?” “Artık bununla yaşayamazdım.”
Etrafımdaki havanın değiştiğini hissedebiliyordum; insanlar kimin tarafında duracaklarına, ne düşüneceklerine ve bunu yüksek sesle söyleyip söylemeyeceklerine karar veriyorlardı. Onları suçlamadım. Ben de aynı şeyi yapardım. Ama kendi tepkimin üzerine bir de başkalarınınkini idare etmeye hazır değildim.
“Lütfen herkes evine gitsin,” dedim. “Lütfen. Geldiğiniz için teşekkürler.” Kimse itiraz etmedi. Beş dakika içinde bahçede üçümüzden, masadaki dokunulmamış yemeklerden ve Mert’in bir gece önce astığı, çitlerde hâlâ parıldayan ışıklardan başka bir şey kalmamıştı. 11 yıldır bu kadar ağır bir sessizlik hissetmemiştim. Başkalarının tepkilerini idare etmeye hazır değildim.
Gökhan olduğu yerde kaldı. Mert ceketinin cebine uzandı ve masanın üzerine bir şey bıraktı. Bir ses kayıt cihazı. Küçük, kenarları aşınmış, 2000’lerin başında çocukların okul projeleri için kullandığı türden. Bir köşesinin plastiği çizilmişti ve arkasında hemen tanıdığım, çoğu sökülmüş küçük bir çıkartma vardı. Bir pati izi. Zeynep bunları her şeye yapıştırırdı.
“Bu… bu Zeynep’in,” diye nefesim kesildi. “O gece yanındaydı,” dedi Mert. “Olay yerinde bulunmuştu. O zamandan beri bende.” Mert ceketinin cebine uzandı ve masanın üzerine bir şey bıraktı.
“Bunu benden sakladın mı?” “Evet. Onun sesini duymanın sana yardım mı edeceğini yoksa seni yeniden mi yıkacağını bilemedim,” dedi Mert. “Ve yanlış yapmaktan korktum.”
Kayıt cihazını elime aldım. Başparmağım, ellerin yapmayı beklediği şeyleri bulduğu gibi oynat düğmesini buldu. Ve bastım. Bir saniyelik cızırtı oldu. Sonra Zeynep’in sesi küçük hoparlörden duyuldu; net ve yürek parçalayacak kadar canlı:
“Babam bu hafta sonu bisikletimin frenlerini tamir edeceğini söyledi… ama bence yine unutacak. Olsun, neyse. Her zaman kendini krep yaparak affettiriyor.” Küçük bir gülüş. Tanrım, o gülüş. Sonra kayıt kapandı. “Bunu benden sakladın mı?”
Oturdum. Eğer Zeynep’in bisikletini tamir etseydim… yine de böyle kontrolü kaybeder miydi? Bu benim de suçumdu… Sadece Gökhan’ın değil. Gözyaşlarımı durduramadım.
“Onun sesini… 11 yıldır duymamıştım.” Mert hiçbir şey söylemedi. Gökhan da öyle. Bahçe ışıkları tepemizde hafifçe uğuldadı. Sonra başımı kaldırıp Gökhan’a baktım. Kızgın değildim. Hissettiğim şey daha soğuk bir şeydi.
Eğer Zeynep’in bisikletini tamir etseydim… yine de böyle kontrolü kaybeder miydi? “Kendi hayatını yaşadın.” Başını salladı. Gözleri kan çanağı gibiydi. “Evet.” “Devam ettin. Hayatına baktın. Ve arkadaşının bu yükü senin için taşımasına izin verdin.” Gökhan kendini savunmadı. Sadece, “Biliyorum. Ve bundan sonra gelecek her şeye hazırım,” dedi. Bunun için ona saygı duydum.
Uzun bir süre Mert’e baktım. Ellerini iki yanına bırakmış, öylece bekliyordu. Öne doğru eğildim, dirseklerimi dizlerime dayadım. “Mert, artık kararları tek başına veremezsin. O devir bitti.” Derin ve temkinli bir nefes verdi. “Kendi hayatını yaşadın.”
“Artık hiçbir şeyi tek başına taşımayacaksın, oğlum,” diye ekledim. “Bu ailede değil. Bir daha asla.” Mert başını salladı. Gözleri dolmuştu ama bakışlarını kaçırmadı. O an anladım ki: affetmek, içinden bir kez geçip gittiğiniz bir kapı değildir. Bazen aynı kişi için, farklı bir odada, farklı bir şey hakkında yeniden yaptığınız bir seçimdir.
Gökhan bir saat sonra ayrıldı. Söylemeye geldiği şeyi söylemişti ve ciddiydi; geri kalanı hiçbirimizin kontrol edemeyeceği odalarda çözülecekti. Ona ne iyilik ne de kötülük diledim. Sadece gitmesine izin verdim. Mert istenmeden bulaşıkları toplamaya başladı, sarı ışığın altında masayla mutfak arasında gidip geliyordu; içeri girmeden önce onu bir an izledim. Affetmek, içinden bir kez geçip gittiğiniz bir kapı değildir.
“Neden bana söylemedin?” diye sordum. “Ses kayıt cihazı… neden bunca zaman sakladın? Neden şimdi?” Mert lavaboda durdu, sırtı hâlâ bana dönüktü.
“Çünkü iyi olmak için çok çabalıyordun. Yeniden yıkılmana sebep olan kişi olmak istemedim. Onu bunca yıl güvende tuttum.” Sonra döndü ve nihayet gözlerimin içine baktı. “Ve düşündüm ki… belki bugün, onu yeniden duymalısın. Ve gerçeği bilmelisin. Zeynep’i senin elinden benim aldığımı düşünerek yaşamamalısın. Ben almadım.”
Daha sonra, gece yarısını geçmişken, oturma odasında tek başıma oturdum; kayıt cihazı yanımdaki yastığın üzerindeydi. Ev sessizdi. Oynat tuşuna bastım. “Ses kayıt cihazı… neden bunca zaman sakladın?”
“Babam bu hafta sonu bisikletimin frenlerini tamir edeceğini söyledi, ama bence yine unutacak.” O gülüş. “Olsun, neyse. Her zaman kendini krep yaparak affettiriyor.”
Koridorda ayak sesleri duydum. Mert kapı eşiğinde durdu, pervaza yaslandı. İçeri girmedi. Sadece orada, yalnız olmadığımı hissettirmek için durdu. Başımı kaldırmadım. “Bir dahaki sefere böyle bir şey olduğunda, birlikte göğüsleriz.” Bir duraksama. Sonra: “Tamam baba, olur.”
Bir kez daha oynat tuşuna bastım. Bazı kayıplar gitmez. Sadece zamanla, siz o yükü taşırken birinin kapı eşiğinde durmasına izin vermeyi öğrenirsiniz. Bazı kayıplar gitmez.
